Kim był ród Tęczyńskich? – część 1

Szlachcice bardzo ważni dla Kraśnika

Przyglądając się genealogii starej polskiej szlachty możemy znaleźć całe multum zapisów o najsławniejszych rodach – Potockich, Zamoyskich, Zarembów, itd. Wśród nich jako równorzędni występują także Tęczyńscy. Jest to ród stary, jego korzenie z całą pewnością sięgają XIV wieku, a może i jeszcze głębiej. W XV wieku sukcesywnie rozwijali swoją potęgę, by w wieku XVI stanąć u boku innych rodów tworzących pierwszą polską magnaterię. Jakie mieli oni znaczenie dla Kraśnika? Zapraszamy na pierwszą część opowieści o Tęczyńskich – dziedzicach Kraśnika… choć to nie najwyższa funkcja, jaką przyszło im pełnić w Koronie Królestwa Polskiego.

Anna Tęczyńska

Często podkreśla się patriarchalną rolę mężczyzny w średniowieczu. Trudno się z tym nie zgodzić, jeśli weźmiemy pod uwagę to ile o postaciach historycznych-kobietach uczą nas w szkołach. Niemniej prawdziwe damy miały w średniowieczu często o wiele więcej do powiedzenia, niż mogłoby się nam wydawać – często o wiele więcej niż ich właśni mężowie. Dlatego naszą opowieść zaczynamy od kobiety – Anny Tęczyńskiej.

Urodziła się ona około 1370 roku, zmarła w roku 1424. Początkowo była Anną z Goraja, córką Dymitra z Goraja. Jej losy jak na realia średniowieczne są bardzo dziwne. Wyszła za mąż niezwykle późno, bo w wieku 35 lat. Wybrankiem jej serca został Andrzej z Tęczyna, rycerz, który walczył pod Grunwaldem, podstoli krakowski, syn kasztelana krakowskiego Jana z Tęczyna. Anna była dziedziczką m.in. Kraśnika. Jej ojciec Dymitr nie miał męskiego potomka. Wobec tego to Anna została panią na włościach, co stało się w roku 1400, a ślub z Andrzejem Tęczyńskim wzięła w roku 1405. To właśnie ona namówiła Andrzeja, by ten wycofał swych ludzi z oblężenia Malborka w 1410 roku. Andrzej zmarł w 1414 roku, a Anna Tęczyńska niemal do samej śmierci sprawowała opiekę nad ich synem, Janem Tęczyńskim, który przejął po niej Kraśnik. Anna i Andrzej mieli jeszcze trójkę dzieci: Nawója, Annę oraz Andrzeja.

Jan Tęczyński

Najstarszy syn Anny i Andrzeja z Tęczyna. Przyszedł na świat prawdopodobnie około roku 1408. W swoim życiu posiadał bardzo wiele, bardzo różnych tytułów ziemskich i urzędniczych. Mówiąc najprościej – przez blisko 25 lat obok biskupa Zbigniewa Oleśnickiego był najpotężniejszym władyką w Królestwie Polskim. Do biskupa Jan Tęczyński przyłączył się w 1438 roku przystępując do konfederacji przeciwko husycyzmowi. O tym jak potężnym człowiekiem w Polsce był Jan Tęczyński świadczy fakt, że to on we własnej osobie był gwarantem II pokoju toruńskiego z 1466 roku, kończącego wojnę trzynastoletnią. Jan był żonaty z Barbarą z Brzezia, córką Zbigniewa z Brzezia. Miał z nią siedmiu synów: Andrzeja, Zbigniewa, Stanisława, Sędziwoja, Mikołaja, Gabriela i nn., a także trzy córki: Barbarę, Jadwigę i Beatę. Jego niektóre tylko tytuły, które zdobył za życia: wojewoda krakowski, sandomierski, kasztelan krakowski, wojnicki, bieski, starosta lubelski.